Poręczyciel a upadłość konsumencka

2020-10-27 14:23:55

W trakcie postępowania upadłościowego może zrodzić się pytanie o to, jak upadłość wpłynie na osoby bliskie. Zdarza się, że niektóre z wierzytelności zostały poręczone przez członka rodziny, np. małżonka. Zmiana sytuacji dłużnika poprzez jego oddłużenie może wzbudzać wątpliwości co do stosunku pomiędzy poręczycielem a wierzycielem..Jaka jest więc rola poręczyciela po upadłości dłużnika głównego?

Kim jest poręczyciel?

Poręczyciel to podmiot, który poprzez zawarcie umowy poręczenia z wierzycielem zobowiązuje się do spłaty wierzytelności, jeśli dłużnik zaciągający zobowiązanie przestanie je spłacać. Jest to dodatkowe zabezpieczenie wierzytelności, ponieważ dzięki poręczycielowi wierzyciel zyskuje drugiego dłużnika, od którego może dochodzić swoich roszczeń. Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, poręczyciel staje się dłużnikiem solidarnym razem z dłużnikiem głównym. Oznacza to, że wierzytelność, która stała się wymagalna, a więc minął termin jej spłaty, może być dochodzona według wyboru wierzyciela w całości lub części od dłużnika głównego lub wprost od poręczyciela. Ponadto odpowiedzialność poręczyciela rozciąga się nie tylko na główną należność, ale także na obciążenia spowodowane niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania, np. odsetki lub karę umowną, a także koszty związane z dochodzeniem roszczeń.

Spłata zobowiązania przez poręczyciela

Poręczyciel może dokonać spłaty wierzytelności, czego skutkiem jest zwolnienie dłużnika głównego z odpowiedzialności za dług wobec wierzyciela. Zwolnienie dłużnika z zobowiązania wobec wierzyciela nie powoduje jednak jego całkowitej wolności od długu, ponieważ skutkiem spłaty dokonanej przez poręczyciela jest wstąpienie poręczyciela w prawa zaspokojonego wierzyciela. Oznacza to prawo do żądania od dłużnika głównego zwrotu świadczenia, które zaspokoiło wierzyciela. W konsekwencji dłużnik nadal zobowiązany jest do spłaty, zmienia się jednak jego wierzyciel. Ze względu na zmianę relacji dłużnikowi przysługują wobec poręczyciela te same zarzuty, które wcześniej przysługiwały mu wobec wierzyciela. Strony mogą w umowie poręczenia przyjąć inne rozwiązanie, które spowoduje, że takie żądanie będzie niemożliwe, np. ze względu na relacje łączące poręczyciela i dłużnika.

Poręczenie a upadłość dłużnika głównego

Zdarza się, że dłużnik główny przed wykonaniem zobowiązania staje się niewypłacalny, więc ogłasza upadłość. Celem ogłoszenia upadłości jest oddłużenie oraz częściowe umorzenie zobowiązań. Istotną kwestią w tej sytuacji jest to, że upadłość ogłaszana przez sąd  jest indywidualne i ma zastosowanie jedynie wobec dłużnika głównego. Pozycja poręczyciela w relacji z wierzycielem nie ulega zmianie, więc wierzyciel może skutecznie dochodzić od niego swoich roszczeń. Nawet jeśli w trakcie postępowania upadłościowego dłużnik zawrze układ z wierzycielem, np. w postaci umorzenia części długu, to wierzyciel może żądać od poręczyciela spłaty całości zobowiązania, ponieważ układ zawarty pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem nie narusza praw wierzyciela wobec współdłużnika upadłego, którym jest poręczyciel. Podobnie jest w przypadku, gdy sąd upadłościowy wyznaczy dłużnikowi plan spłaty wierzycieli. Mimo rozłożenia płatności na raty, harmonogram ten dotyczy tylko i wyłącznie dłużnika, a nie poręczyciela, który może zostać wezwany do uregulowania całej wymagalnej sumy zgodnie w pierwotnymi ustaleniami danego zobowiązania.

Roszczenie poręczyciela

Upadłość dłużnika ma także wpływ na roszczenia poręczyciela, który spłacił lub zamierza spłacić dług i będzie mógł domagać się zwrotu świadczenia od dłużnika.  Jeżeli przed ogłoszeniem upadłości poręczyciel spłaci dług, to może  zostać umieszczony na liście wierzytelności w takiej wysokości, w jakiej zaspokoił on wierzyciela. Jeśli nie dokonał on jeszcze opłaty za dłużnika, może zostać umieszczony na takiej liście jako podmiot warunkowy, natomiast pełnoprawnym wierzycielem stanie się dopiero wtedy, gdy dokona zaspokojenia wierzyciela. 

Źródła:

  • Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2016 r. (sygn. IV CSK 346/15)
  • Sikorski Grzegorz. Art. 881. W: Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. II, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, 2014,
  • Adamus Rafał, Umowa poręczenia a upadłość z możliwością zawarcia układu. Przegląd Sądowy, 2014, nr 4. s. 29-38,

OPINIE NASZYCH KLIENTÓW

Kancelaria Prawna Pana Daniela jest godna polecenia, jest to profesjonalny fachowiec z dużym doświadczeniem, zaangażowaniem do pracy i empatią do ludzi. Jest godną zaufania osobą, która w rzeczowy sposób podchodzi do każdej sprawy, jest pewna swojego stanowiska i finalnie rzecz biorąc klient jest bardzo zadowolony z jego skuteczności. Uzyskałem pomoc niejednokrotnie z pozytywnym skutkiem, bardzo serdecznie polecam.

Dawid, Ruda Śląska

Profesjonalna i szybka pomoc. bardzo dobry kontakt i duża wiedza. Na pewno będę współpracował w przyszłości o ile będzie taka konieczność. Młody człowiek z doświadczeniem, którego nie zjadła rutyna polecam.

Krystian, Zabrze

Kancelaria na duży plus. Podjąłem współpracę i nie żałuję swojej decyzji. Byłem bardzo zaskoczony wiedzą i jak potrafią pomóc człowiekowi. Naprawdę polecam.

Piotr, Zabrze

Kancelaria zajęła się moja sprawa. Spełniła wszystkie moje oczekiwania. Szybki i łatwy kontakt, sprawa tłumaczona ze zrozumieniem. Polecam!

Iwona, Nottingham

Wpisz swoje dane a my skontaktujemy się z Tobą w ciągu 24h!