Nowe przepisy o upadłości konsumenckiej

2019-09-19 19:39:50

To już przesądzone - dnia 6 września 2019 r., Prezydent RP Andrzej Duda podpisał ustawę z dnia 30 sierpnia 2019 r., o zmianie ustawy – Prawo upadłościowe oraz niektórych innych ustaw. Należy przy tym zaznaczyć, iż podpisana ustawa wprowadza znaczące zmiany w procedurze przeprowadzania tzw. upadłości konsumenckich. Poniżej zamieszczamy szczegółowy opis najistotniejszych zmian, które zaprowadza podpisana nowelizacja.

Jak obecnie wyglądają przepisy regulujące upadłość konsumencką

Obecnie obowiązująca ustawa prawa upadłościowego będzie obowiązywała do dnia wejścia w życie nowej ustawy, czyli jeszcze przez minimum najbliższe pół roku. W świetle obowiązującej ustawy wniosek dłużnika jest oceniany pod kątem istnienia niewypłacalności a także przyczyn, które do niewypłacalności dłużnika doprowadziły. W skrócie sąd upadłościowy może oddalić wniosek dłużnika w przypadkach, gdy:

  1. dłużnik w ocenia sądu upadłościowego jest wypłacalny wobec swoich wierzycieli,
  2. dłużnik w ocenie sądu upadłościowego jest niewypłacalny, lecz do swojej niewypłacalności doprowadził umyślnie bądź wskutek rażącego niedbalstwa,
  3. wobec dłużnika w okresie dziesięciu lat przed zgłoszeniem wniosku było prowadzone postępowanie upadłościowe, które zostało umorzone z innych przyczyn niż na wniosek dłużnika,
  4. dłużnik w określonym terminie miał obowiązek zgłosić wniosek o upadłość, lecz tego nie uczynił (dotyczy głównie byłych przedsiębiorców),
  5. dłużnik dokonał czynności, która prawomocnie została uznana za czynność dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli,

Przy czym w sytuacji, gdy uwzględnienie wniosku dłużnika jest uzasadnione względami słuszności bądź trudną sytuacją humanitarną, sąd upadłościowy może ogłosić upadłość mimo wystąpienia przypadków określonych w powyższych pkt. 3,4 i 5. Poniżej przepisy regulujące przytoczone kwestie.

Art.  491 z indeksem 4.  [Przesłanki oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości]

1. Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.

2. Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli w okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku:

1) w stosunku do dłużnika prowadzono postępowanie upadłościowe według przepisów tytułu niniejszego, jeżeli postępowanie to zostało umorzone z innych przyczyn niż na wniosek dłużnika,

2) ustalony dla dłużnika plan spłaty wierzycieli uchylono na podstawie przepisu art. 49120,

3) dłużnik, mając taki obowiązek, wbrew przepisom ustawy nie zgłosił w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości,

4) czynność prawna dłużnika została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli

- chyba że przeprowadzenie postępowania jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.

3. Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli w okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku w stosunku do dłużnika prowadzono postępowanie upadłościowe, w którym umorzono całość lub część jego zobowiązań, chyba że do niewypłacalności dłużnika lub zwiększenia jej stopnia doszło pomimo dochowania przez dłużnika należytej staranności lub przeprowadzenie postępowania jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.

4. Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli dane podane przez dłużnika we wniosku są niezgodne z prawdą lub niezupełne, chyba że niezgodność lub niezupełność nie są istotne lub przeprowadzenie postępowania jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.

Po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej w oparciu o obecne przepisy

Sąd upadłościowy przychylając się do wniosku dłużnika postanawia o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej. Sąd ogłaszając upadłość może wobec dłużnika ustalić plan spłaty bądź może ogłosić upadłość konsumencką bez ustalania planu spłaty. Kwestia ta zależy od możliwości finansowych jakie realnie posiada upadły dłużnik. W przypadku trudnej sytuacji humanitarnej dłużnika, wobec braku środków na zapewnienie sobie i rodzinie tzw. minimum egzystencjonalnego sąd najpewniej odstąpi od ustalenia planu spłaty, natomiast w przypadku, gdy upadły dłużnik posiada dochód przewyższający swoje minimum egzystencjonalne, plan spłaty zostanie ustalony w wysokości adekwatnej do osiąganych przez dłużnika przychodów. Należy zaznaczyć, że plan spłaty w obecnym stanie prawnym może być maksymalnie trzy letni.

W toku postępowania upadłościowego sąd upadłościowy wyznacza także sędziego komisarza, który nadzoruje postępowanie w dalszym etapie a także wyznacza syndyka, który nadzoruje wykonanie planu spłaty przez upadłego. Syndyk ma również za zadanie m.in. ustalić masę upadłościową, która następnie zostanie zlikwidowana a uzyskane środki zostaną przekazane na spłatę części wierzytelności. Po wykonaniu planu spłaty całość zobowiązań publicznych i prywatnych upadłego dłużnika zostaje prawomocnie umorzona. Umorzeniu nie podlegają jedynie zobowiązania alimentacyjne a także wierzytelności wynikające z obowiązku naprawienia szkody orzeczonego wyrokiem karnym, tj. m.in. wywołanie choroby, kalectwa, niezdolności do pracy.

W telegraficznym skrócie – jeśli dłużnik zostanie uznany za niewypłacalnego, przy czym do swojej niewypłacalności nie doprowadził umyślnie bądź wskutek rażącego niedbalstwa, a ponadto nie stosują się wobec niego powyżej wskazane przesłanki powodujące oddalenie wniosku, sąd ogłosi upadłość konsumencką bez ustalenia planu spłaty bądź z ustaleniem planu spłaty, który to plan może być maksymalnie trzy letni.

Co zmieni nowa ustawa prawa upadłościowego w zakresie upadłości konsumenckiej?

Jedną z najważniejszych zmian w zakresie przeprowadzania upadłości konsumenckiej jest uchylenie art. 491 z indeksem 4, który to przepis dotąd nakazywał sądom upadłościowym oddalić wniosek w przypadku, gdy dłużnik doprowadził do niewypłacalności umyślnie bądź wskutek rażącego niedbalstwa. W nowym stanie prawnym do ogłoszenia upadłości konsumenckiej wystarczy sam fakt bycia niewypłacalnym. Zmiana ta jest niezmiernie istotna z punktu widzenia dłużników ponieważ upadłość konsumencką będą mogły ogłosić także osoby, które zawiniły w doprowadzeniu do swojej niewypłacalności. Jest to niewątpliwie bardzo duża szansa dla osób, które obecnie z uwagi na swoje zawinienie nie miały możliwości ogłoszenia upadłości konsumenckiej. Warto zaznaczyć, iż jako Kancelaria obsługujemy już obecnie dłużników, którzy w nowym stanie prawnym zwiększą swoje szanse na upadłość konsumencką.

Mniej korzystne zmiany w nowej upadłości konsumenckiej

Oczywiście powyższa, niewątpliwie korzystna zmiana, nie mogła obejść się bez pewnych konsekwencji. Dłużnik, który umyślnie bądź będąc rażąco niedbały doprowadził do swojej niewypłacalności będzie mógł ogłosić upadłość, jednak w takim wypadku ustalony okres planu spłaty będzie mógł być wydłużony do siedmiu lat. Ponadto, w razie, gdy w toku prowadzenia postępowania upadłościowego okaże się, iż dłużnik celowo doprowadził do swojej niewypłacalności, np. poprzez celowe wyzbywanie się majątku bądź calowe nieregulowanie zobowiązań, sąd może odmówić umorzenia zobowiązań upadłego, chyba, że za umorzeniem zobowiązań będą przemawiały względy słuszności bądź względy humanitarne.

Art. 4911 z indeksem 4a.  1. Sąd wydaje postanowienie o odmowie ustalenia planu spłaty wierzycieli albo umorzenia zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli lub warunkowego umorzenia zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, jeżeli:

1) upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień w sposób celowy, w szczególności przez trwonienie części składowych majątku oraz celowe nieregulowanie wymagalnych zobowiązań,

W nowym stanie prawnym napotykamy więc niewątpliwą korzyść w postaci możliwości ogłoszenia upadłości konsumenckiej mimo zawinienia w doprowadzeniu do niewypłacalności, jednocześnie jednak sąd może wobec upadłego wydłużyć plan spłaty do lat siedmiu, bądź w skrajnych przypadkach (wspomniana celowość), sąd może ogłosić upadłość konsumencką nie umarzając zobowiązań upadłego. Wobec zachodzącej zmiany uregulowań w zakresie upadłości konsumenckiej, tym bardziej istotnym będzie by w celu właściwego przeprowadzenia upadłości nastąpiła konsultacja z Kancelarią, która fachowo świadczy usługi w zakresie prawa upadłościowego.

Zrównanie w prawach konsumentów z osobami fizycznymi prowadzącymi jednoosobową działalność gospodarczą

Nowe prawo upadłościowe zrównuje nadto w prawach osoby prowadzące działalność gospodarczą z osobami nieprowadzącymi działalności gospodarczejj, czyli zwykłymi konsumentami. W obecnym brzmieniu ustawy osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą ogłosić upadłość konsumencką na tzw. zasadach ogólnych, czyli jako przedsiębiorcy. Powoduje to takie obowiązki jak złożenie wniosku o upadłość w odpowiednim terminie ustawowym a samo postępowanie upadłościowe obciąża dłużnika kosztami jego przeprowadzenia, wraz z koniecznym uiszczeniem zaliczki na poczet przyszłych kosztów. W upadłości konsumenckiej natomiast koszty postępowania upadłościowego są tymczasowo pokrywane przez Skarb Państwa a opłata od wniosku wynosi 30 zł. Zrównanie osób prowadzących działalność gospodarczą z zwykłymi konsumentami jest kolejną niewątpliwie korzystną zmianą z punktu widzenie dłużników.

Uproszczona procedura upadłości konsumenckiej

Poza zmianami stricte materialnymi nowa ustawa zmienia samą procedurę przeprowadzania upadłości konsumenckiej. Tu głównie należy zwrócić uwagę na aspekt wprowadzenia uproszczonego tryby przeprowadzania upadłości konsumenckiej bez wyznaczania sędziego-komisarza, stosunkowo łatwą możliwość zawarcia układu z wierzycielami, a także przenosi ciężar oceny przyczyn niewypłacalności na dalszy etap postępowania upadłościowego.

Sumując powyższe, należy ocenić, iż z nowe prawo upadłościowe z pewnością umożliwi ogłoszenie upadłości konsumenckiej szerszej liczbie dłużników z uwagi na nie oddalanie wniosków rażąco niedbałych dłużników i możliwość ogłoszenia upadłości konsumenckiej przez osoby prowadzące działalność gospodarczą. Wskazać jednak trzeba, że ustawa wprowadza także zmiany, które mogą być potencjalnym zagrożeniem dla interesu dłużnika na dalszym etapie postępowania upadłościowego. Mowa tu o możliwości wydłużenia planu spłaty do lat siedmiu, bądź w przypadku celowego doprowadzenia do niewypłacalności – odmowy umorzenia zobowiązań upadłego.

OPINIE NASZYCH KLIENTÓW

Kancelaria Prawna Pana Daniela jest godna polecenia, jest to profesjonalny fachowiec z dużym doświadczeniem, zaangażowaniem do pracy i empatią do ludzi. Jest godną zaufania osobą, która w rzeczowy sposób podchodzi do każdej sprawy, jest pewna swojego stanowiska i finalnie rzecz biorąc klient jest bardzo zadowolony z jego skuteczności. Uzyskałem pomoc niejednokrotnie z pozytywnym skutkiem, bardzo serdecznie polecam.

Dawid, Ruda Śląska

Profesjonalna i szybka pomoc. bardzo dobry kontakt i duża wiedza. Na pewno będę współpracował w przyszłości o ile będzie taka konieczność. Młody człowiek z doświadczeniem, którego nie zjadła rutyna polecam.

Krystian, Zabrze

Kancelaria na duży plus. Podjąłem współpracę i nie żałuję swojej decyzji. Byłem bardzo zaskoczony wiedzą i jak potrafią pomóc człowiekowi. Naprawdę polecam.

Piotr, Zabrze

Kancelaria zajęła się moja sprawa. Spełniła wszystkie moje oczekiwania. Szybki i łatwy kontakt, sprawa tłumaczona ze zrozumieniem. Polecam!

Iwona, Nottingham

Wpisz swoje dane a my skontaktujemy się z Tobą w ciągu 24h!